Event Ticket Rulebook
Etkinlik biletinin (urn:tamga:tkt:EventTicket:1) rulebook'u (Tamga Rulebook'tan dallanır), AB Attestation Rulebook şablonunun bölüm yapısıyla: kişisel veri taşımayan, cihaza bağlı, kapıda tek kullanımlık bir belge. Öznitelikler ve üst veri, hukuki kategori, SD-JWT VC kodlaması, kim verir, kapıda tek kullanım, doğrulama politikası, güven çapaları, geçerlilik, iptal ve devir. Kaynaklar ADR-0012, ADR-0014 ve şema kataloğudur.
| Sürüm | Tarih | Açıklama |
|---|---|---|
| 1.0.0 | 2026-10-16 | Tamga ARF 1.0'ın güncel metni; AB Attestation Rulebook şablonunun (sürüm 1.5) bölüm yapısında. |
Şema sahibi: Tamga Network (bugün geçici işletmeci). Geri bildirim: https://github.com/tamga-network/tamga-network/issues
1. Giriş
1.1 Kapsam ve amaç
| Tür | vct | Katalog |
|---|---|---|
| Etkinlik bileti | urn:tamga:tkt:EventTicket:1 | schemas.tamga.network/v1/tkt/EventTicket/1.0.0 |
Amaç: bilet satıcısının ya da organizatörün bileti cüzdana vermesi ve kapının bileti kişiyi tanımadan, bir kez geçirmesi. Bilet kişisel veri taşımaz: kişiyi değil bileti gösterir; cihaz anahtarına bağlıdır (cnf), kimlik alanı yoktur. Kapıda kimlik gerekiyorsa (örneğin isimli bilet) bu ayrı bir gösterimdir (kimlik belgesi, Identity Rulebook). Bilet AB gözünde nitelikli olmayan bir EAA (Electronic Attestation of Attributes)Kişinin bir özniteliğini (diploma, üyelik gibi) doğrulayan belge için eIDAS'taki ad.'dır.
1.2 Belge yapısı
Bölüm 2 öznitelikler ve üst veri; Bölüm 3 kodlama; Bölüm 4 kullanım, belge verme ve kapıda tek kullanım; Bölüm 5 güven çapaları; Bölüm 6 geçerlilik, iptal ve devir; Bölüm 7 AB uyumu.
1.3 Anahtar kelimeler
MUST, MUST NOT, SHOULD ve MAY RFC 2119 anlamındadır (Tamga Rulebook §0).
1.4 Terimler
Terimler Ek D'dedir; AB terimleri ARF Annex 1 anlamındadır.
2. Öznitelikler ve üst veri
2.0 AB şartları ve bu belgedeki karşılıkları
| Şart | Karşılık |
|---|---|
| EAA olduğunun göstergesi (ARB_12) | §2.1 |
| Belge verenin kimliği, Ek V b (ARB_15) | iss, x5c yaprak sertifikası; ayrıca organizer_name |
| Öznenin kimliği, Ek V c (ARB_17) | Bilerek yoktur: bilet kişiyi değil cihazı bağlar (ADR-0014); kişi gerekiyorsa kimlik belgesi ayrıca istenir |
| Geçerlilik başlangıcı ve sonu, Ek V e (ARB_19) | iat, exp (§6.1); etkinlik zamanı event_start, event_end |
| Güven çapasının konumu, Ek V h (ARB_21) | Belgede ayrı alan yoktur; konum belge verenin sertifika zinciri ve Tamga güven listeleridir (§5) |
2.1 Giriş ve hukuki kategori
Alanlar etkinliği, mekânı ve bilet sınıfını anlatır; satıcının bilet numarası yalnız özetiyle taşınır. Hukuki kategori (category): belge veren MUST urn:tamga:eaa:qualified ya da urn:tamga:eaa:pub değerini yalnız kayıt sınıfı nitelikli ya da kamu ise ve kayıttaki değerle yazmak; I1–I2'de MUST NOT (RB-AP-14). Nitelikli olmayan EAA'da yokluk, ETSI TS 119 472-1 kuralına uygun göstergedir (AB şablonundaki adla category; ARF metninde eski adı attestation_legal_category, ARB_25).
2.2 Zorunlu öznitelikler
| Veri tanımlayıcısı | Tanım | Veri türü | Örnek değer |
|---|---|---|---|
event_id | Etkinlik kodu | metin (1–64) | KONSER-2026-11-21 |
event_name | Etkinlik adı | metin (1–200) | Kış Konseri |
event_start, event_end | Başlangıç ve bitiş | tarih-saat (RFC 3339) | 2026-11-21T19:00:00+03:00 |
venue_name | Mekân | metin (1–200) | Kültür Merkezi |
organizer_name | Organizatör | metin (1–200) | Örnek Etkinlik A.Ş. |
ticket_class | Bilet sınıfı (ör. STANDARD, VIP, STUDENT) | metin (1–64) | STANDARD |
ticket_no_hash | Satıcının bilet numarasının özeti; satıcı kendi kaydıyla eşler | sha256-… | sha256-… |
gate | Kapının geçiş kartı alacağı doğrulayıcı: verifier_client_id, terminal_group, isteğe bağlı policy_id | nesne | {"verifier_client_id":"x509_hash:…","terminal_group":"ana-giris"} |
2.3 İsteğe bağlı öznitelikler
| Veri tanımlayıcısı | Tanım | Veri türü | Örnek değer |
|---|---|---|---|
seat | Koltuk | metin (≤ 32) | B-14 |
2.4 Koşullu öznitelikler
Yok.
2.5 Zorunlu üst veri
| Veri tanımlayıcısı | Tanım | Veri türü | Örnek değer |
|---|---|---|---|
iss | Belge verenin adresi | URI | https://issuer.tamga.network/ornek-bilet |
vct, vct#integrity | Tür ve tür tanımının özeti | URN, sha256-… | urn:tamga:tkt:EventTicket:1 |
iat, exp | Verildiği an ve geçerliliğin sonu | NumericDate | — |
cnf | Cüzdanın cihaz anahtarı | JWK | — |
status | İptal ve "kullanıldı" biti için liste atfı | nesne | {"status_list":{"idx":701,"uri":"https://status.tamga.network/c41f9a07"}} |
2.6 İsteğe bağlı üst veri
| Veri tanımlayıcısı | Tanım | Veri türü | Örnek değer |
|---|---|---|---|
nbf | Teknik geçerliliğin başlangıcı; belge veren verme anında yazar: değer iat ile aynı (saat başına yuvarlanmış) andır, ileri tarihli belgede geçerliliğin başladığı andır. Başlangıcı gelmemiş belge cüzdanda "henüz geçerli değil" olarak saklanır ve gösterilemez; doğrulayıcı reddeder | NumericDate | 1791763200 |
2.7 Koşullu üst veri
| Veri tanımlayıcısı | Koşul | Veri türü |
|---|---|---|
category | Yalnız kayıt sınıfı nitelikli ya da kamu olan belge verende (§2.1) | urn:tamga:eaa:qualified | urn:tamga:eaa:pub |
3. Kodlama
3.1 ISO/IEC 18013-5 (mdoc)
Yakın alan analizi (ARB_02). Kapıda internetsiz doğrulama gerekir; bunu bilet değil, kişisel veri içermeyen 60 saniyelik imzalı geçiş jetonu karşılar (ADR-0012; §4.3): terminal jetonu çevrim dışı doğrular. Bu yüzden bilet mdoc olarak verilmez.
3.2 SD-JWT VC
Bilet SD-JWT VC (Selective Disclosure JWT Verifiable Credential)Selective disclosure destekli JSON tabanlı belge biçimi; EUDI Wallet'ta ve Tamga'da çevrimiçi gösterme için kullanılır. olarak, HAIP 1.0'ın SD-JWT VC profiline uygun verilir (ARB_01b): alg ES256, typ dc+sd-jwt, x5c, vct#integrity zorunlu. Bütün claim adları Tamga'ya özgü adlardır (ARB_06b). "Seçici açıklama" sütunu Type Metadata'daki sd değeridir (ARB_30).
| Veri tanımlayıcısı | Claim adı | Kodlama | Not | Seçici açıklama |
|---|---|---|---|---|
event_id, event_name, venue_name, organizer_name, ticket_class, seat, ticket_no_hash | aynı | string | Tamga'ya özgü | MUST |
event_start, event_end | aynı | string (RFC 3339 tarih-saat) | Tamga'ya özgü | MUST |
gate | gate | nesne | Tamga'ya özgü; kişisel veri değildir | MUST NOT |
iss, vct, vct#integrity, iat, exp, cnf, status, category | aynı | — | taşıma profili | MUST NOT |
Örnek (JWT claim kümesi, açıklamalar çözülmüş hâliyle):
{
"iss": "https://issuer.tamga.network/ornek-bilet",
"vct": "urn:tamga:tkt:EventTicket:1",
"vct#integrity": "sha256-…",
"iat": 1792000000,
"exp": 1795390800,
"cnf": { "jwk": { "kty": "EC", "crv": "P-256", "x": "…", "y": "…" } },
"status": { "status_list": { "idx": 701, "uri": "https://status.tamga.network/c41f9a07" } },
"gate": { "verifier_client_id": "x509_hash:…", "terminal_group": "ana-giris" },
"event_id": "KONSER-2026-11-21",
"event_name": "Kış Konseri",
"event_start": "2026-11-21T19:00:00+03:00",
"event_end": "2026-11-21T22:00:00+03:00",
"venue_name": "Kültür Merkezi",
"organizer_name": "Örnek Etkinlik A.Ş.",
"ticket_class": "STANDARD",
"seat": "B-14",
"ticket_no_hash": "sha256-…"
}3.3 W3C VCDM
Kullanılmaz.
4. Kullanım
4.1 Kullanım durumları
Kapıda geçiş ve bilet sınıfının gösterilmesi. PID istenmesi (ARB_27): gerekmez; kapı kişinin adını, doğum tarihini ya da iletişim bilgisini istemez. İsimli bilette kimlik ayrı bir gösterimdir. İşlem verisi (ARF Topic 20) tanımlı değildir.
4.2 Belge verme politikası: kim verir
| Şart | Değer |
|---|---|
| Belge veren | Bilet satıcısı ya da organizatör (ör. bilet platformu) |
| Kategori | EVENTS |
| Asgari akreditasyon | I2 |
| Belge türü yetkisi | Bu vct için izin listesi kaydı |
| Kimlik doğrulama | Gerekmez (T0) — bilet kişiye değil cihaza bağlanır |
| Cüzdan | Belge vermeden önce WIA ve KA wallet_providers[] listesine göre doğrulanır (RB-AP-10) |
| Gömülü açıklama politikası | Kurum isterse imzalı tanıtım bilgisinde yayımlar (ADR-0046, RB-AP-26) |
Not: EventTicket:1 tür tanımında (değişmez dosya) belge veren (issuer)Belgeyi imzalayıp veren kurum: üniversite, meslek kuruluşu, kamu kurumu ya da şirket. kategorisi OTHER yazar; kayıtlar ADR-0014 ile EVENTS kategorisindedir. Tanımdaki düzeltme EventTicket:2 ile gelir (yayımlanmış dosya değişmez, RB-SCH-02).
4.3 Kapıda tek kullanım
- Kayıt: kişi bileti bir kez kapının doğrulayıcısına gösterir (
gate.verifier_client_id, OpenID4VP (OpenID for Verifiable Presentations)Doğrulayıcının cüzdandan belge istediği ve gösterimi aldığı protokol.); doğrulayıcı (verifier)Gösterilen belgeyi denetleyen taraf: imza, belge verenin güven listesindeki kaydı, durum ve politika. Relying party diye de anılır. bir geçiş hakkı (pass_grant) döner. - Kapı: cüzdan 60 saniyelik, kişisel veri içermeyen imzalı geçiş jetonunu karekod olarak gösterir; terminal çevrim dışı doğrulayabilir.
- Tek geçiş: geçişte iptal listesindeki bit "kullanıldı" yapılır; iptal listesi sabit aralıkla yayımlandığından aynı terminal grubundaki kapılar ortak bir "kullanıldı" listesi tutar ve aralık içindeki ikinci geçişi bu liste keser.
- Organizatör hem belge veren hem doğrulayıcı olduğundan ilişkilendirilemezlik bu tür için anlamsızdır; bu kabul edilmiş bir durumdur.
- Terminal yalnız kayıtlı bir doğrulayıcının altında tanımlanır (
terminal_groups[]) ve doğrulama servisine o terminal grubu için verilmiş terminal anahtarıyla kimlik gösterir; anahtarsız istek jetona dokunmaz (ADR-0065 TK1). Grup imzalı listede kapıları işleten kurumu (institution_id) ve kabul edilen geçiş politikalarını (allowed_policies) taşır; grubu listeden çıkan ya da listesi bayat olan kapı reddedilir (ADR-0069 TG1–TG3). - Geçiş kartı her gösterimde PIN sormaz: bu, kişinin verdiği süreli ve kapsamı belli bir rızaya dayanır; rıza her an geri alınır ve her gösterim cüzdanda kayda geçer (Ek A §3.7; cüzdan kuralları SPEC-WALLET-0001).
4.4 Doğrulama politikası (doğrulayıcının yükümlülükleri)
| Politika | Gerekli |
|---|---|
event-ticket (referans) | vct = EventTicket:1; belge veren EVENTS kategorisinde ve bu türe yetkili, en az I2; iptal edilmemiş ve kullanılmamış; istenen alanlar yalnız event_id ve ticket_class |
Doğrulama kanonik hattan geçer (RB-RP-03). Sonuç üç değerlidir; INDETERMINATE geçiş değildir.
4.5 Cihaza bağlılık
Bilet cihaza bağlıdır (ARB_34; cnf). cryptographically_bound_to kullanılmaz.
5. Güven çapaları
Nitelikli olmayan EAA için güven çapası Tamga'nın imzalı güven listelerinden alınır (ARB_26): doğrulayıcı listelerin listesini (https://trust.tamga.network/lotl.jws) ve ulusal listeyi (tl-tr.jws) önceden çeker ve kök sertifikalara göre doğrular (kök parmak izleri tamga.network/trust-anchor, RB-OP-06); belgenin x5c zinciri ulusal köke zincirlenir ve issuer_id yaprak sertifikanın parmak izidir; tl-tr › issuers[] kaydı kategoriyi (EVENTS), sınıfı ve bu türe yetkiyi verir; tür lotl › schemas[] ve vct#integrity ile doğrulanır. Kapı terminali listeleri ve kendi doğrulayıcısının anahtarını önceden yükler.
6. Geçerlilik, iptal ve devir
6.1 Geçerlilik politikası
exp = etkinliğin bitişi + 1 gün; en çok 400 gün (bir yıl önceden satış). Kopya: koltuk başına bir kopya.
6.2 İptal
| Konu | Kural |
|---|---|
| İptal edilebilir mi | Evet, zorunlu — Token Status List (AB'nin Attestation Status List'i): iptal ve kapıda "kullanıldı" biti |
| İptal koşulları | İade, etkinliğin iptali, hatalı satış, devir (§6.3) — ayrıntı FW-POL-0001 §3 |
| Liste adresi (ARB_24a) | Belgedeki status.status_list.uri; ağın barındırdığı serviste https://status.tamga.network/ altında, kendi servisini işleten satıcıda satıcının durum sunucusunda; adres opaktır |
| Yayın | Sabit aralıkla, değişiklik olmasa da (RB-AP-17) |
6.3 Devir
Bilet başkasına aktarılmaz; devir, satıcının eskisini iptal edip yeni cihaza yeniden vermesidir.
7. Uyum
- Bu rulebook AB Attestation Rulebook şablonunun (1.5) bölüm yapısını izler (ARB_29); Topic 12 eşlemesi Tamga Rulebook §11'dedir.
- Bilet Tamga Rulebook'un bütün kurallarını devralır.
- Bilinen farklar: öznenin kimliği (ARB_17, SHOULD) bilerek yoktur; güven çapası konumu belgede alan olarak yoktur ve eklenmez (ADR-0047 K7); nitelikli olmayan EAA'da
categoryyazılmaz, ETSI izlenir (ADR-0047 K6); ETSI'ninoneTimekısıtı yerine kapıdaki tek kullanım "kullanıldı" bitiyle sağlanır.
8. Kaynaklar
AB Attestation Rulebook şablonu, ARF Annex 2 Topic 7 ve 12, ETSI TS 119 472-1, SD-JWT VC, HAIP 1.0, IETF Token Status List. Bu belgenin dayandığı Tamga kararları ve şartnameleri Ek E'de listelenir.
Durum
Yürürlükte — sürüm 1.0.0 (2026-10-16).