Qeydiyyat Sertifikatı Siyasəti
Tamga qeydiyyat orqanının yoxlayan tərəflərə və sənəd verənlərə verdiyi qeydiyyat sertifikatlarının (WRPRC, ETSI TS 119 475) siyasəti: əhatə, məzmun və mənbəyi, PKI iyerarxiyası və etibar lövbəri, etibarlılıq, ləğv şərtləri və ləğv sorğusu, status siyahısı, cüzdanın yoxlaması və siyasət identifikatorları (Aİ ARF RPRC_01b; TS 119 475 §6). ADR-0024, ADR-0026, ADR-0058 və ADR-0068-dən tərtib edilib; yeni qayda qoymur.
1. Əhatə dairəsi və status
Bu sənəd Tamga şəbəkəsində qeydiyyat sertifikatı (registration certificate)Qeydiyyat orqanının yoxlayan tərəfin hansı sahələri və hansı məqsədlə tələb edə biləcəyini sadalayan imzalanmış bəyanatı (12 aya qədər etibarlıdır). verənin (qeydiyyat orqanı; bu gün dövlət adına müvəqqəti olaraq Tamga) siyasətidir. ETSI TS 119 475 §6.1.3 siyasətin maşınla oxunan və insanla oxunan formada göstərilməsini tələb edir: maşınla oxunan forma hər sertifikatdakı policy_id, insanla oxunan forma bu səhifədir (certificate_policy). Aİ ARF RPRC_01b ləğv şərtlərini göstərən siyasət tələb edir; şərtlər §6-dadır.
Siyasət qərar vermir: qaydalar ADR-0024, ADR-0026, ADR-0058 və ADR-0068-dən tərtib edilib. Ziddiyyət olarsa mənbə üstündür.
2. Sertifikat və onun subyekti
| Mövzu | Qayda |
|---|---|
| Kimə | Etibar siyahısındakı hər yoxlayıcı istifadəsi (scope_id) və hər sənəd verən üçün bir sertifikat; yalnız hüquqi şəxslər |
| Format | JWT rc-wrp+jwt (JAdES B-B, x5c) və yaxın sahə üçün eyni yükün CBOR forması rc-wrp+cwt |
| Məzmun mənbəyi | Yalnız imzalı etibar siyahısındakı qeyd (ADR-0026 WRC1) |
| Kimlik | sub = təşkilatın EN 319 412-1 semantik identifikatoru; giriş sertifikatındakı organizationIdentifier ilə eyni (ADR-0058) |
| İdentifikasiya nömrəsi yoxdursa | Sertifikat yaradılmır |
3. PKI iyerarxiyası və etibar lövbəri
| Qat | Nədir | Harada dərc olunur |
|---|---|---|
| Etibar lövbəri | Siyahılar siyahısının (LOTL) imza açarı | trust.tamga.network/keys/root-fingerprints.json, Trust Framework (FW-TF-0001) |
| Qeydiyyat orqanı açarı | Qeydiyyat sertifikatlarını və status siyahısını imzalayır (ADR-0026 WRC2) | LOTL national_lists[].roles.registrar.signing_keys |
| Qeydiyyat sertifikatı | Son sənəd; x5c-də qeydiyyat orqanı sertifikatı | trust.tamga.network/wrprc/… |
4. Etibarlılıq
- Ən çox 12 ay və qeydiyyatın və ya istifadənin bitmə tarixini keçmir (ADR-0026 WRC3).
- Məzmun dəyişməyibsə eyni sertifikat sayılır və status siyahısındakı yerini saxlayır; məzmun dəyişərsə yeni sertifikat verilir və köhnəsi ləğv edilir (§6).
5. Siyasət identifikatorları
| Mühit | policy_id | certificate_policy |
|---|---|---|
| Sandbox (test şəbəkəsi) | 2.25.220506472418443381081254370400837050484 | bu səhifə |
| Real şəbəkə | 2.25.338612186327611064481769354006034529929 (UUID əsaslı, ITU-T X.667: febe55bd-3449-434d-ab41-7097b21a3e89; 2026-10-29) | bu səhifə |
ETSI-nin Aİ siyasət OID-i 0.4.0.19475.3.1 istifadə edilmir (ADR-0068 WRS1).
6. Ləğv
Şərtlər. Qeydiyyat orqanı sertifikatı gecikmədən ləğv edir:
| Vəziyyət | Səbəb kodu |
|---|---|
| Qeydiyyatın və ya istifadənin müddəti bitdi, istifadə dayandırıldı | registration_ended |
| Qeydiyyat dayandırıldı və ya ləğv edildi, qeyd siyahıdan çıxdı | registration_ended |
| Sertifikat məzmunu qeydiyyatla artıq uyğun gəlmir | superseded |
| Etibarlı ləğv sorğusu | manual: <səbəb> |
Dayandırma yoxdur: dayandırılan qeydiyyatın sertifikatı ləğv edilir.
Ləğv sorğusu. Yalnız qeydiyyat orqanından, sertifikatın subyekti olan təşkilatdan (səlahiyyətli nümayəndəsi daxil) və ya səlahiyyətli dövlət orqanından (məs. məlumatların qorunması orqanı) qəbul edilir. Sorğu edənin kimliyi operatorun daxili qeydlərində saxlanılır; açıq dəyişiklik qeydinə şəxs adı yazılmır.
Təsir. Ləğv eyni dərcdə status siyahısına yazılır; siyahı ən geci bir saat ərzində yenidən imzalanır.
7. Status siyahısı
| Mövzu | Qayda |
|---|---|
| Format | IETF Token Status List, statuslist+jwt (SPEC-CRED-0003); bits = 1: 0 etibarlı, 1 ləğv edilib |
| Sertifikatdakı qeyd | status.status_list = {idx, uri} |
| Ünvan | dərc kökündə /status/wrprc/<n>; real şəbəkə https://trust.tamga.network/status/wrprc/1; sandbox https://trust.sandbox.tamga.network/status/wrprc/1 |
| İmza | qeydiyyat orqanı açarı (§3) |
| Təzəlik | ttl 1 saat, exp 24 saat |
| İndeks | təsadüfi; ləğv edilmiş indeks yenidən istifadə olunmur |
8. Cüzdanın yoxlaması
ADR-0068 K5: cüzdan sertifikatın imzasını, müddətini, giriş sertifikatı ilə bağlılığını və ləğv statusunu yoxlayır. Ləğv edilmiş sertifikatlı sorğuya məlumat göndərilmir; status yoxlana bilmirsə şəxs xəbərdar edilir.
9. Qərarlar və açıq mövzular
| Mövzu | Status |
|---|---|
| Siyasət identifikatoru, sənəd və status siyahısı | Qərar (2026-10-29, ADR-0068): sandbox-da və real şəbəkədə qüvvədədir |
| Real şəbəkənin siyasət OID-i və ünvanları | Qərar (2026-10-29, layihə rəhbərliyinin təsdiqi): UUID əsaslı OID (§5), siyasət ünvanı bu səhifə, status siyahısı https://trust.tamga.network/status/wrprc/1. IANA PEN altında OID gələcəkdə yalnız yeni siyasət versiyası ilə əlavə oluna bilər; qüvvədə olan OID dəyişmir (ADR-0068 K1) |
Status
Qüvvədədir — versiya 1.0.0 (2026-10-29).